İmar durum belgesi nedir?
İmar durum belgesi (imar çapı), parselin imar haklarını belediyenin resmî olarak bildirdiği belgedir. Ön fizibilite raporu bu belgenin yerine geçmez. Belgeye gitmeden önce parselde neyin konuşulduğunu anlamanızı sağlar.
Kim verir, ne yazar?
İmar durum belgesi, parselin bağlı olduğu belediyenin imar müdürlüğünden alınır. Belgede parselin fonksiyonu, yapılaşma koşulları ve plan durumu yer alır — idarenin kendi kayıtlarına dayanan resmî bir bildirimdir.
Belgeyi yalnız yetkili idare düzenler. Başka hiçbir hesap, rapor veya yazılım çıktısı bu belgenin yerini tutmaz.
Yönetmelik belgeyi ruhsat sürecinin ilk adımı olarak kurar: yeni inşaat, ilave ve esaslı tadilat için yapı sahipleri veya vekilleri, başvuru dilekçesine aplikasyon krokisi ile tapu kayıt örneğini ekleyerek ilgili idareye müracaat eder. İmar durum belgesi bu başvuru üzerine, yol kotu tutanağı gibi diğer belgelerle birlikte verilir.
Ön fizibilite ile farkı
Ön fizibilite raporu, kamuya açık mevzuat ve plan belgelerinden çıkarılan bir değerlendirmedir: emsal, TAKS, kat adedi, yükseklik ve çekme mesafeleri — her biri kaynağına bağlı.
Fark üç noktada:
- Dayanağı — rapor yayımlanmış belgelere dayanır, idarenin kaydına değil.
- Hükmü — rapor ruhsat başvurusunda kullanılamaz, belge sürecin parçasıdır.
- Amacı — rapor karar öncesi içindir: müteahhit görüşmesine ve malik toplantısına elinizde bir dayanakla gitmenizi sağlar.
Belgeden önce ne işe yarar?
İmar durum belgesi süreci resmîleştirir, ama tek başına “bu parselde ne yapılır” sorusunu anlatmaz: değerler teknik terimlerle yazılır ve parselin geometrisiyle birlikte yorumlanması gerekir.
Ön fizibilite tam bu boşluğu doldurur — değerleri parselin üzerine çizer, hangi kuralın sonucu belirlediğini gösterir ve her satırın kaynağını verir. Nasıl doğruladığımızı ayrıca anlattık.
Kaynak eksikse ne yapıyoruz?
Parselin plan belgelerinden kritik bir katmanı doğrulayamazsak sayısal sonuç üretmiyor ve ödeme almıyoruz. Bu durumda yapılacak doğru iş, belgeyi ilgili belediyeden istemektir.
BU YAZIDAKİ KAYNAKLAR
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m. 55 · Yapı ruhsatı işlemleri · RG 03.07.2017/30113 · son kontrol 21.09.2026
- 3194 sayılı İmar Kanunu m. 21 · Yapı ruhsatiyesi · RG 09.05.1985/18749 · son kontrol 21.09.2026
PLAN, YETKİ VE BELGELER · DEVAMI
- Plan notu nedir? Plan notu, uygulama imar planının yazılı hükümleridir. Emsal, TAKS, yükseklik ve çekme mesafeleri çoğunlukla orada tanımlanır. Yönetmelik asgariyi verir; plan notu parsele özel ve çoğu zaman belirleyici olandır.
- Plan yetkisi hangi idarede? Bir parselin imar kurallarını hangi idarenin planı belirler: ilçe belediyesi, büyükşehir ya da bakanlık. Yetki yanlış okunursa doğru sayı yanlış belgeden çıkar. Bu yüzden plan yetkisi on kritik mevzuat katmanından biridir.
- Arazi kullanım kararı nedir? Arazi kullanım kararı, parselin hangi amaçla yapılaşabileceğini söyler: konut, ticaret, karma ya da donatı. Fonksiyon uymuyorsa emsal ve TAKS anlam taşımaz. Bu yüzden ön fizibilitede fonksiyonu sayısal kuralların önünde okuyoruz.