Kat adedi nasıl belirlenir?
Kat adedi, parselde kaç katlı bina yapılabileceğini söyleyen kuraldır. Plan notunda doğrudan kat sayısı olarak ya da bina yüksekliği üzerinden tanımlanabilir. Emsalle aynı şey değildir: emsal toplam inşaat alanını, kat adedi katların sayısını sınırlar.
Kat adedi nerede yazar?
Kat adedi, parselin bulunduğu uygulama imar planının plan notlarında tanımlıdır. İki biçimde yazılabilir:
- Doğrudan kat sayısı — örneğin “5 kat” gibi bir üst sınır.
- Yükseklik üzerinden — plan notu bir yükseklik verir, kat adedi o yüksekliğe sığan kat sayısından çıkar.
İkisi birlikte yazıldığında ikisi de sağlanmak zorundadır: kat sayısı yetse bile yükseklik aşılıyorsa bina o hâliyle yapılamaz.
Kat yüksekliklerinde de sıra aynıdır: uygulama imar planı daha fazlasını belirlememişse yönetmelikte tanımlı ölçüler uygulanır. Yükseklik kuralını ayrı bir yazıda anlattık.
Emsali tek başına kat adedi belirlemez
Kat adedi ile emsal farklı şeyleri ölçer. Emsal toplam inşaat alanına sınır koyar; kat adedi o alanın kaç katta toplanabileceğini söyler.
Emsalin verdiği toplam alan az kat sayısıyla da tüketilebilir, çok katla da — ama her katın tabanı TAKS ve çekme mesafeleriyle sınırlıdır. Üç kural birlikte çalışır: emsal hacmi, TAKS tabanı, kat adedi ise düşey tekrarı sınırlar.
Zemin kotu sonucu değiştirebilir
Kat adedinin nereden sayılmaya başlandığı, binanın kot aldığı noktaya bağlıdır. Eğimli bir parselde aynı bina, kot noktası değiştiğinde farklı kat adedine karşılık gelebilir.
Bu yüzden kat adedi, parselin geometrisi ve yol kotu okunmadan tek bir sayıya indirgenmez. Raporda kat adedinin hangi plan notundan ve hangi kot kabulünden geldiği yazılıdır.
Kat adedi doğrulanamazsa
Kat adedi on kritik mevzuat katmanından biridir. Plan notunda kat adedi tanımını doğrulayamazsak kapsam KIRMIZI olur: sayısal sonuç üretmiyor, ödeme almıyoruz.
BU YAZIDAKİ KAYNAKLAR
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m. 4 · Tanımlar · RG 03.07.2017/30113 · son kontrol 21.09.2026
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m. 28 · Kat yükseklikleri · RG 03.07.2017/30113 · son kontrol 21.09.2026
YAPILAŞMA KURALLARI · DEVAMI
- Yükseklik (Yençok) nedir? Yükseklik kuralı, binanın kot noktasından en çok ne kadar yükselebileceğini söyler. Plan notlarında metre cinsinden (örneğin 15,50 m) ya da kat adedi olarak yazılabilir. Kot noktası değiştiğinde aynı kural farklı bir binaya izin verir.
- Emsal (KAKS) nedir? Emsal (KAKS), parselde toplam ne kadar inşaat yapılabileceğini belirleyen kat sayısıdır. Parsel alanıyla çarpılır ve kat adedine değil toplam hacme sınır koyar. Örneğin 1.250 m² parselde emsal 2,07 ise yaklaşık 2.587 m² eder.
- Emsal harici alanlar nelerdir? Emsal harici alanlar, toplam inşaat alanı hesabına katılmayan hacimlerdir. Sığınak, belirli ölçüdeki otopark ve teknik hacimler bu kapsamda sayılabilir. Kapsamın sınırı yönetmeliğin ve plan notunun kendi tanımına bağlıdır.
- TAKS nedir, nasıl hesaplanır? TAKS (taban alanı katsayısı), zeminde en çok ne kadar alanın üstünün kapatılabileceğini belirleyen orandır. Çekme mesafeleri bu üst sınırı fiilen küçültebilir. Örneğin 1.250 m² parselde TAKS 0,40 ise bina tabanı en çok 500 m² olabilir.